🐟 เทคโนโลยีเพื่อป้องกันความเสียหายต่อระบบนิเวศทางน้ำ | Technologies towards Aquatic Ecosystem Damage Prevention

🐟 นวัตกรรมชุดตรวจโรคสัตว์น้ำจากคณะวิทยาศาสตร์ มศว ช่วยฟาร์มเพาะเลี้ยงตรวจโรคได้เร็ว ลดผลกระทบต่อแหล่งน้ำ

คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พัฒนาเทคโนโลยีการตรวจวินิจฉัยโรคและปรสิตในสัตว์น้ำแบบรวดเร็ว เพื่อให้เกษตรกรและหน่วยงานด้านการประมงและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำตรวจพบโรคได้ตั้งแต่ระยะแรก ควบคุมการระบาดก่อนลุกลาม และลดผลกระทบต่อระบบนิเวศแหล่งน้ำ

ศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีชีวภาพทางสัตว์ พืช และปรสิต (Center of Excellence in Animal, Plant and Parasite Biotechnology) นำโดย ศาสตราจารย์ ดร.ปรินทร์ ชัยวิสุทธางกูร พัฒนาชุดตรวจแบบแถบ (strip test) สำหรับโรคกุ้ง และต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ร่วมกับภาคเอกชน ได้แก่ ชุดตรวจ Q-Test สำหรับตรวจเชื้อไวรัสตัวแดงดวงขาว (White Spot Syndrome Virus: WSSV) ในเนื้อเยื่อกุ้ง ซึ่งอ่านผลได้ภายใน 15–30 นาที และชุดตรวจ Ve-Briosis สำหรับยืนยันการติดเชื้อโรคตายด่วน (EMS/AHPND) ในกุ้ง ซึ่งจัดจำหน่ายโดยบริษัท มารีน ลีดเดอร์ จำกัด รวมถึงชุดตรวจ ShrimpCheck สำหรับตรวจเชื้อ WSSV ที่จัดจำหน่ายโดยบริษัท Speedy Assay

หน่วยวิจัยและนวัตกรรมเพื่อการวินิจฉัยปรสิตที่มีความสำคัญทางการแพทย์และสัตวแพทย์ นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ฐาปนา ชลธนานารถ พัฒนาชุดตรวจปรสิตในปลา เช่น ชุดตรวจพยาธิอะนิซาคิส (Anisakis) ในปลาทะเลเชิงพาณิชย์ และชุดตรวจพยาธิใบไม้ Haplorchis pumilio ในปลาเศรษฐกิจด้วยเทคนิค LAMP ร่วมกับแถบตรวจ lateral flow (LAMP-LFD) ซึ่งช่วยให้ตรวจหาระยะติดต่อของปรสิตได้รวดเร็วและแม่นยำโดยไม่ต้องใช้เครื่องมือราคาสูง

การตรวจพบโรคได้เร็วช่วยให้ฟาร์มควบคุมการระบาดได้ทันท่วงที ลดการปล่อยเชื้อโรคจากบ่อเลี้ยงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ ลดการใช้ยาปฏิชีวนะและสารเคมี และลดความสูญเสียของผลผลิต ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญของการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ผลงานนวัตกรรมเหล่านี้สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนข้อที่ 14 (SDG 14: Life Below Water) ในด้านการทำงานร่วมกับภาคอุตสาหกรรมเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีและแนวปฏิบัติที่ช่วยให้อุตสาหกรรมสัตว์น้ำลดความเสียหายต่อระบบนิเวศทางน้ำ

Supporting evidence: https://science.swu.ac.th/tag/sdg-14/

💧 SWU Faculty of Science Diagnostic Innovations Help Aquaculture Detect Disease Early and Protect Aquatic Ecosystems

The Faculty of Science, Srinakharinwirot University, develops rapid diagnostic technologies for diseases and parasites of aquatic animals. These tools allow farmers and fisheries and aquaculture agencies to detect disease at an early stage, control outbreaks before they spread and reduce the impact of aquaculture on surrounding waters.

The Center of Excellence in Animal, Plant and Parasite Biotechnology, led by Prof. Dr. Parin Chaivisuthangkura, has developed strip tests for shrimp diseases that have been taken to market with industry partners. They include Q-Test, a strip test that detects white spot syndrome virus (WSSV) in shrimp tissue with results in 15–30 minutes, and Ve-Briosis, a test that confirms early mortality syndrome / acute hepatopancreatic necrosis disease (EMS/AHPND) in shrimp, both marketed by Marine Leader Co., Ltd., as well as the ShrimpCheck WSSV rapid test kit marketed by Speedy Assay.

The Research and Innovation Unit for Diagnosis of Medical and Veterinary Important Parasites, led by Assoc. Prof. Dr. Thapana Chontananarth, develops diagnostic tools for parasites in fish, including a detection kit for Anisakis nematodes in commercial marine fish and a test kit for the fish-borne trematode Haplorchis pumilio in economic fish that combines loop-mediated isothermal amplification with a lateral flow dipstick (LAMP-LFD). These kits detect the infective stages of parasites quickly and accurately without expensive equipment.

Early detection lets farms control outbreaks in time, reduces the release of pathogens from ponds into natural waters, cuts the use of antibiotics and chemicals and limits production losses – key practices for sustainable, environmentally friendly aquaculture.

These innovations support the United Nations Sustainable Development Goal 14 (Life Below Water) by working with industry on technologies and practices that enable aquatic industries to minimise damage to aquatic ecosystems.

Supporting evidence: https://science.swu.ac.th/tag/sdg-14/

ชุดตรวจ Q-Test สำหรับตรวจเชื้อไวรัสตัวแดงดวงขาว (WSSV) ในกุ้ง (ซ้าย) และโปสเตอร์ผลงานชุดตรวจพยาธิใบไม้ Haplorchis pumilio ในปลาเศรษฐกิจด้วยเทคนิค LAMP-LFD (ขวา) ผลงานของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

The Q-Test strip test for white spot syndrome virus (WSSV) in shrimp (left) and the poster of the LAMP-LFD test kit for Haplorchis pumilio in economic fish (right), developed by the Faculty of Science, Srinakharinwirot University.